Al-Ahli giữ Marino Pusic: Kiên nhẫn như một chiến lược

Ngày Marino Pusic đặt bút ký vào bản hợp đồng dẫn dắt Al-Ahli Saudi, mùa giải chỉ còn đếm bằng ngày. Không tiền mùa giải. Không trại huấn luyện kéo dài. Không một trận giao hữu nào đủ để ông đọc hết danh sách cầu thủ mình vừa tiếp nhận. Trong toàn bộ câu chuyện đang diễn ra ở Jeddah, đây là dữ kiện nặng nhất, và cũng là dữ kiện bị bỏ qua nhiều nhất trong những bản tin gọi chuỗi trận vừa qua là thảm họa của Pusic. FIFA Intercontinental Cup, Al-Ahli để thua Mamelodi Sundowns 1-2. Trước đó là ba thất bại tại Saudi Pro League. Cộng lại: bốn trận không thắng, một suất bị loại khỏi đấu trường liên lục địa, và một làn sóng yêu cầu sa thải huấn luyện viên người Hà Lan tràn qua các diễn đàn Kooora. Khán đài gọi tên ông bằng giọng giận dữ. Ban lãnh đạo, theo chương trình Nadina, tuyên bố rõ: không sa thải, thậm chí sẽ tăng cường hỗ trợ. Cần tách hai lớp vấn đề đang bị trộn lẫn trong mọi bài bình luận về trường hợp này. Lớp thứ nhất là thời gian. Một huấn luyện viên nhận đội trước mùa giải vài ngày sẽ không đủ buổi tập để cài đặt hệ thống pressing, không đủ để đo chỉ số thể lực nền, không đủ để thử hai sơ đồ. Ông ta chỉ có hai lựa chọn: bê nguyên khối cầu thủ cũ vào một sơ đồ tạm, hoặc áp ý tưởng mới lên một tập thể chưa kịp hiểu nhau. Cả hai đều dẫn tới cùng một loại kết quả trên bảng tỷ số. Ba trận thua ở giải quốc nội không đo năng lực của Pusic, chúng đo khoảng cách giữa ngày ký hợp đồng và ngày bóng lăn. Một đường chuyền lệch hai mét không phải lỗi kỹ thuật, đó là vết rạn của cả hệ thống nhận thức. Khi trung vệ chuyền về cho tiền vệ lùi sâu, mà tiền vệ ấy vẫn đứng theo sơ đồ cũ, đường bóng đi sai không do chân, mà do đầu. Bốn trận của Al-Ahli dưới thời Pusic cho thấy đúng loại sai số ấy: các cầu thủ di chuyển theo hai bản đồ khác nhau cùng lúc. Hậu vệ cánh dâng cao theo yêu cầu mới. Trung vệ lệch vẫn giữ độ sâu theo thói quen cũ. Khoảng trống giữa họ không phải nơi ai đó mắc lỗi, mà là nơi hai hệ thống chưa kịp gặp nhau. Lớp thứ hai là kỳ vọng. Al-Ahli là một trong bốn câu lạc bộ lớn của bóng đá Saudi, được hậu thuẫn bởi Quỹ Đầu tư Công. Với vị thế ấy, ba thất bại sớm mùa không phải khởi đầu chậm, mà là cú sốc chuẩn mực. Khán giả Jeddah lớn lên với ký ức về các danh hiệu châu Á, không phải với ký ức về việc kiên nhẫn chờ một dự án. Áp lực lên ghế huấn luyện viên ở đây không đến từ bảng xếp hạng. Nó đến từ trí nhớ tập thể của khán đài. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi ở V.League và các giải Vùng Vịnh, một mẫu hình lặp lại khá rõ: khi câu lạc bộ ký huấn luyện viên sát ngày khai mạc, xác suất người ấy bị thay trong ba tháng đầu luôn cao hơn hẳn trường hợp ký từ giai đoạn tiền mùa giải. Không vì huấn luyện viên kém hơn. Vì không có khoảng đệm thời gian để dư luận chấp nhận quá trình. Năm 2026, khi còn làm trong ban huấn luyện tại Nha Trang, tôi từng chứng kiến một đội bóng thay sơ đồ giữa giờ nghỉ và lật ngược thế trận. Nhưng đó là thay đổi trong một trận, không phải xây một hệ thống. Xây hệ thống cần lặp lại hàng chục buổi tập, và Al-Ahli không có số buổi tập ấy. Điểm mù thực thi nằm ở đây. Khi đội thua, phản xạ quen thuộc của bóng đá là tìm một cái tên để thay. Thay huấn luyện viên là động tác nhanh nhất để xoa dịu khán đài, và ở Saudi Pro League, động tác ấy đã trở thành mặc định. Ban lãnh đạo Al-Ahli chọn đi ngược mặc định. Họ công khai giữ Pusic, công khai hứa hỗ trợ thêm. Đây không phải hành động cảm tính. Đó là một tính toán có rủi ro được nhìn thấy trước. Nhưng tính toán ấy tự trói nó vào một kết cục nhị phân. Nếu đội thắng trở lại, quyết định giữ người sẽ được gọi là tầm nhìn. Nếu đội tiếp tục thua, nó sẽ bị gọi là cố chấp, và cái mất khi đó không còn là một huấn luyện viên, mà là uy tín của cả bộ máy lãnh đạo. Không có đường lùi êm ái cho một tuyên bố đã phát đi. Pusic giờ đá không chỉ cho hợp đồng của mình, mà cho cả uy tín của những người đã bảo vệ ông. Có một nghịch lý cần nhìn thẳng. Trận thua Sundowns bị gọi là thảm họa, nhưng Mamelodi Sundowns là câu lạc bộ có truyền thống ở CAF Champions League, được tổ chức bài bản, không phải đối thủ dễ. Một thất bại 1-2 trước họ, trong bối cảnh Al-Ahli đang rối đội hình, không phải bằng chứng của sự bất lực. Nó là bằng chứng của một đội bóng chưa định hình. Sự khác biệt giữa hai điều này rất lớn, và dư luận đang gộp chúng làm một. Người ta soi đèn vào người chiến thắng, tôi soi đèn vào chỗ họ vấp. Chỗ vấp của Al-Ahli không phải trận thua Sundowns. Nó là ngày ký hợp đồng. Mọi trận thua sau đó chỉ là hệ quả của một quyết định đến muộn. Và câu hỏi thật sự không phải Pusic có đủ giỏi hay không. Câu hỏi là ban lãnh đạo có đủ thời gian để chứng minh họ đã đúng khi chọn giữ ông. Con số phạt góc không biết nói dối, nhưng chúng giữ im lặng cho đến khi bạn hỏi đúng cách. Cũng vậy với bảng điểm của Al-Ahli: nó không nói Pusic yếu, nó nói đội bóng này chưa có đủ thời gian để trở thành một đội bóng. Bốn trận là quá ít để kết luận về một huấn luyện viên, nhưng cũng đủ để tạo ra một vết rạn trong niềm tin của khán đài. Vết rạn ấy, một khi đã hình thành, thường tự lớn lên dù kết quả có cải thiện. Nếu không thấy gì ở phút 60, hãy tua lại từ phút 59. Với Al-Ahli, phút 59 không nằm trong trận gặp Sundowns. Nó nằm trong vài ngày trước khi mùa giải khởi tranh, khi một huấn luyện viên người Hà Lan được đưa đến Jeddah mà không có thời gian dựng nền. Mọi thứ xảy ra sau đó chỉ là dòng chảy tiếp theo của một dòng chảy đã bắt đầu. Tôi không tin vào sự trỗi dậy, tôi tin vào việc đặt lại trái bóng ở nơi cho phép sự trỗi dậy. Với Al-Ahli, nơi ấy chưa tồn tại, vì nó cần một giai đoạn tiền mùa giải mà họ đã bỏ lỡ. Trận sân nhà tiếp theo, tôi sẽ không nhìn tỷ số. Tôi sẽ nhìn vào cách hàng thủ di chuyển khi mất bóng. Nếu họ vẫn di chuyển theo hai bản đồ cùng lúc, thời gian sẽ không cứu được ai.